• ARCHIVE
  • 12 Φεβρουαρίου 2015

Τριώδιο: Καρδιά του η Τσικνοπέμπτη, ψυχή του το Καρναβάλι!

"Αυτά που τρώμε κι εκείνα που χορεύουμε λένε πολλά για το ποιοι είμαστε..." Γράφει ο Παύλος Φάκαλος.

  • ARCHIVE
  • 12 Φεβρουαρίου 2015

Τριώδιο: Καρδιά του η Τσικνοπέμπτη, ψυχή του το Καρναβάλι!

"Αυτά που τρώμε κι εκείνα που χορεύουμε λένε πολλά για το ποιοι είμαστε..." Γράφει ο Παύλος Φάκαλος.

Τα έθιμα, οι συνήθειες και οι παραδόσεις πάντα είχαν άμεση σχέση με το τι η φύση μπορούσε να δώσει μια συγκεκριμένη εποχή του χρόνου. Την κάθε δυνατότητα που υπήρχε την έπαιρνε ο λαός και με την ευστροφία του, την φαντασία του και το ταπεραμέντο του, την έκανε παράδοση, έθιμο και τελικά γλέντι και διασκέδαση.

Όλα αυτά τα έθιμα και οι παραδόσεις, τα οποία ήταν άρρηκτα δεμένα με την κατάληξη τους σε γλέντι, δεν ήταν τυχαία. Οι λαοί τα είχαν δημιουργήσει από εσωτερική ανάγκη, για να μπορούν κάποιες φορές το χρόνο να ξεφεύγουν και να διασκεδάζουν τα προηγούμενα χρόνια και αιώνες, πηγαίνοντας προς τα πίσω στον χρόνο, τότε που η καθημερινότητα ήταν βασανιστικά κουραστική και επώδυνη.

Το Τριώδιο, που διαρκεί τις τρεις τελευταίες εβδομάδες πριν την Σαρακοστή του Πάσχα, είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση συνάφειας εποχικών προïόντων, εθίμου και τελικώς διασκέδασης. Ιδιαίτερα τις δύο τελευταίες εβδομάδες, της Κρεατινής, που έχει σαν κατάληξη την Κυριακή των Απόκρεω, και της Τυρινής, που έχει σαν κατάληξη την Κυριακή του Τυροφάγου, η κατανάλωση φαγητού και διασκέδαση φτάνουν στην αποκορύφωση. Η λέξη Καρναβάλι (Carnival) προέρχεται από το λατινικό carnem levare (αποχή από το κρέας).

 

 

Η πρώτη εβδομάδα του Τριώδιου ονομάζεται Προφωνή ή Απολυτή ή Αμολυτή. Αυτή η εβδομάδα, και μόνον αυτή, είναι η μοναδική του χρόνου που εκκλησιαστικά επιτρέπεται, την Τετάρτη και την Παρασκευή, η κατανάλωση κρέατος και ψαριού. Με την παμφαγία της Αμολυτής, ήθελαν να δώσουν απάντηση σε θρησκευτικές δοξασίες, δείχνοντας ότι δεν υπάρχουν «ακάθαρτες» τροφές και ότι η νηστεία γίνεται για την εκπαίδευση και την άσκηση στην εγκράτεια της ανθρώπινης φύσης. Κατά κάποιους, ήταν ένα δείγμα μεγαθυμίας προς τους πιστούς  για την μακρόχρονη και σκληρή νηστεία της σαρακοστής.  

Η δεύτερη είναι η Κρεατινή, στην οποία περιλαμβάνεται και η Τσικνοπέμπτη. Είναι η τελευταία εβδομάδα που, από την Ορθοδοξία, επιτρέπεται η κατανάλωση κρέατος πριν την ημέρα του Πάσχα. Όπως, σχεδόν, πάντα συνέβαινε, θρησκευτικοί κανόνες τέτοιου είδους έχουν άμεση σχέση με άλλες ανάγκες. Τα αρνιά, όσα δεν καταναλώθηκαν ως γάλακτος, δηλαδή μικρά, κατά την διάρκεια των εορτών και του αμέσως επόμενου διαστήματος, έπρεπε να μεγαλώσουν για να έχουν αρκετό βάρος, περίπου στα 12 με 15 κιλά, ώστε να είναι κατάλληλα για τις σούβλες του Πάσχα.

Το κατ’ εξοχήν έδεσμα για την Τσικνοπέμπτη στα πιο πολλά μέρη ήταν τα ψητά παϊδάκια αρνιού. Βέβαια σε αρκετά μέρη υπάρχει σαν έθιμο το σφάξιμο και το ψήσιμο χοιρινού. Τις τελευταίες δεκαετίες, στα χρόνια της «ευμάρειας», έπεφτε στα κάρβουνα ό,τι κρεατικό μπορούσε να ψηθεί: σουβλάκια χοιρινού και κοτόπουλου, κεμπάπ, λουκάνικα και διάφορα άλλα. Η διασκέδαση μετά μουσικής, οινοποσίας και άλλων ποτών είναι δεδομένη, καθώς και τραγούδια μετά χορών.

Η τρίτη εβδομάδα  είναι η Τυρινή. Από θρησκευτική άποψη είναι η τελευταία εβδομάδα πριν την Σαρακοστή και διάστημα προετοιμασίας για την νηστεία. Αυτή την περίοδο το γάλα υπάρχει στους κτηνοτρόφους σε αφθονία, γι’ αυτό και τα έθιμα γυρίζουν γύρω από το γάλα και τα τυροκομικά. Το γαλακτομπούρεκο έχει την τιμητική του, αλλά και οι γαλατόπιτες και διάφορες άλλες γλυκές πίτες που έχουν βάσει το γάλα. Επίσης διάφορες πίτες αλμυρές με τυριά, μακαρονόπιτες και τοπικές σπεσιαλιτέ . Από πλευράς διασκέδασης είναι η εβδομάδα της κορύφωσης των Καρναβαλικών εκδηλώσεων με την ‘’τελευταία Κυριακή των Απόκρεω’’, όπως λέγεται, και το ερχομό της Καθαρής  Δευτέρας.

  • ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΜΑΣ ΣΤΟ ΦΟΥ.ΜΠΟΥ
Διάβασε ακόμα