Το ειδώλιο της Σαρδηνίας η «συνωμοσία» του Μέντιτσι και ο Χρήστος Μιχαηλίδης

Η απόσυρση από δημοπρασία του οίκου Christie’s ενός γυναικείου αγαλματίδιου πριν από λίγες ημέρες έφερε ξανά στο προσκήνιο το μεγαλύτερο κύκλωμα εμπορίας παράνομων αρχαιοτήτων. Γράφει ο Διονύσης Θανάσουλας.

Το ειδώλιο της Σαρδηνίας η «συνωμοσία» του Μέντιτσι και ο Χρήστος Μιχαηλίδης

Η απόσυρση από δημοπρασία του οίκου Christie’s ενός γυναικείου αγαλματίδιου πριν από λίγες ημέρες έφερε ξανά στο προσκήνιο το μεγαλύτερο κύκλωμα εμπορίας παράνομων αρχαιοτήτων. Γράφει ο Διονύσης Θανάσουλας.

Ο Χρήστος Τσιρογιάννης δεν ήταν σχεδόν σίγουρος. Ήταν βέβαιος ότι είχε ξαναδεί το γυναικείο ειδώλιο που επρόκειτο να δημοπρατηθεί  σε λίγα 24ωρα, από τον οίκο Christie’s. Ο ερευνητής παράνομων αρχαιοτήτων και διεθνών αρχαιοκαπηλικών κυκλωμάτων στο πανεπιστήμιο της Γλασκώβης ,το αναγνώρισε εύκολα ως ένα από τα χιλιάδες κομμάτια της συλλογής του Τζιάκομο Μέντιτσι.

Ο Ιταλός έμπορος αρχαιοτήτων μαζί με τον αποθανόντα Ρόμπερτ Χεκτ και το δίδυμο Ρόμπιν Σάιμς-Χρήστος Μιχαηλίδης ήταν η απόλυτη τετρανδρία για δεκαετίες στον χώρο της εμπορίας αρχαιοτήτων. Προμήθευαν αφειδώς έναντι αδρού τιμήματος τις ιδιωτικές συλλογές δισεκατομμυριούχων και τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, οι έφοροι των οποίων δεν ρωτούσαν που τα βρήκαν.Ο έντονος ανταγωνισμός εκτόξευσε τις τιμές και το μουσείο Getty με την τότε έφορο Μάριον Τρου, πλήρωσε πολύ ακριβά τον περίφημο Κούρο-η γνησιότητά του δεν αποδείχτηκε ποτέ -και τον κρατήρα του Ευφρονίου, που όπως αποδείχτηκε αργότερα ήταν προϊόν αρχαιοκαπηλίας.

 


Ρόμπιν Σάιμς και Χρήστος Μιχαηλίδης.

Η διαδρομή των αρχαιοτήτων από την πολυτελή κατοικία με τα έπιπλα Eileen Grey των Σάιμς-Μιχαηλίδη στο Λονδίνο, τις αποθήκες του Μέντιτσι και του Χεκτ στην Γενεύη μέχρι τα διάσημα μουσεία, τα σαλέ των Άλπεων και τα ρετιρέ του Μανχάταν ήταν δαιδαλώδης. Για την ακρίβεια και θα χρειαζόντουσαν εκατοντάδες σελίδες για να αποδοθεί σε όλο της το μεγαλείο η δράση της «τετρανδρίας», η οποία διακόπηκε απότομα από δύο γεγονότα

Το πρώτο ήταν η έφοδος των ιταλικών αρχών στις τέσσερις αποθήκες που διατηρούσε ο Τζιάκομο Μέντιτσι στην  Γενεύη της Ελβετίας το 1997, όπου βρέθηκαν 10.000 αρχαία αντικείμενα, κυρίως από την Ιταλία, συνολικής αξίας 40.000.000. ευρώ. Ο Μέντιτσι είχε τρεις εταιρείες μέσω των οποίων προωθούσε τέτοιου είδους «κομμάτια» στον οίκο Sotheby's. Μία από αυτές, την Xoilan Trader Inc., διαπιστώθηκε από την περαιτέρω έρευνα ότι την είχε από κοινού με τους Σάιμς και Μιχαηλίδη.

Όταν άρχισε να ξετυλίγεται το δαιδαλώδες κουβάρι του δικτύου, συνέβη το δεύτερο καταλυτικό γεγονός, με τον θάνατο του Χρήστου Μιχαηλίδη το καλοκαίρι του 1999 στην βίλα των Λεόν Λεβί και Σέλμπι Ουάιτ. Οι τελευταίοι ήταν πάμπλουτοι Αμερικανοί συλλέκτες, πελάτες του δίδυμου Σάιμς-Μιχαηλίδης το οποίο φιλοξενούσαν για λίγες ημέρες στην εντυπωσιακή εξοχική κατοικία τους, στο Τέρνι της Ιταλίας.

Ο Μιχαηλίδης, γόνος οικογένειας από την Αίγυπτο με σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης, γνώρισε το έτερον ήμισυ του, Ρόμπιν Σάιμς, όταν ήταν φοιτητής ακόμη στο Λονδίνο, το 1967. Δεν ήταν μια απλή γνωριμία, αλλά μια σχέση ζωής όπως εξελίχτηκε που τους έχρισε ως ένα από τα πιο γνωστά δίδυμα στον χώρο του εμπορίου αρχαιοτήτων.

Ο Αλέξανδρος Ιόλας που  αποκαλούσε χαρακτηριστικά τον  Χρήστο Μιχαηλίδη «ο πρίγκιπας της Αιγύπτου», ήξερε ότι ήταν ένας βαθιά καλλιεργημένος άνθρωπος, με ευρύτατο κύκλο διεθνών γνωριμιών και παθιασμένος με τον κόσμο των αρχαιοτήτων.

 


Το μουσείο Getty.

Η βίλα των Σάιμς-Μιχαηλίδη στην Σχοινούσα, ήταν το καλοκαιρινό τους καταφύγιο, εκεί όπου δέχονταν διάσημους φίλους τους για πάρτι που αργούσαν να τελειώσουν με έντονο άρωμα αρχαίων συμποσίων η διονυσιακών γιορτών!

Ο αιφνίδιος θάνατος του Χρήστου συντάραξε την αδερφή του κ. Δέσποινα Παπαδημητρίου, σύζυγο του εφοπλιστή κ. Νίκου Παπαδημητρίου, η οποία τον λάτρευε. Όταν ζήτησε από τον Σάιμς τα προσωπικά αντικείμενα του αδερφού της-μεταξύ των οποίων τα χρυσά του Rolex-ο τελευταίος της έστειλε έναν φθαρμένο χαρτοφύλακα που περιείχε ένα πλαστικό Swatch, ένα λιωμένο κερί και δυο πένες.

Η οικογένεια θεώρησε ιδιαίτερα προσβλητική την κίνηση του Βρετανού συντρόφου του Χρήστου και ο Δημήτρης Παπαδημητρίου-πρωτότοκος γιος και ανιψιός του Χρήστου-το πήρε προσωπικά. Ο δικαστικός αγώνας που ξεκίνησε ήταν μακρόχρονος και δικαίωσε εν μέρει την οικογένεια, αφού ο Σάιμς αναγκάστηκε να επιστρέψει ένα μεγάλο μέρος της κοινής περιουσίας που είχε με τον αποθανόντα, πριν συλληφθεί και μπει στην φυλακή.

 


O Τζιάκομο Μέντιτσι.
 

Ο Τζιάκομο Μέντιτσι από την άλλη, στις αποθήκες του οποίου βρέθηκαν χιλιάδες αρχαία αντικείμενα, αλλά και παραστατικά συναλλαγών με τους Σάιμς-Μιχαηλίδη, είχε ήδη μιλήσει.

Στην Ελλάδα, η υπόθεση πήρε διαστάσεις, όταν οι αρχές έκαναν έφοδο στην βίλα της οικογένειας Παπαδημητρίου στο Ψυχικό και στην κατοικία της Σχοινούσας, ανακαλύπτοντας εκατοντάδες αρχαία αντικείμενα, με τις φήμες να δίνουν και να παίρνουν.

H «αυτοκρατορία» των δύο εμπόρων τέχνης που είχαν αναπτύξει μαζί με τον Μέντιτσι και τον Χεκτ τον μεγαλύτερο «στρατό» εντοπισμού και διακίνησης αρχαίων αντικειμένων είχε πλέον διαλυθεί, αποκαλύπτοντας στις διωκτικές αρχές τους χαμένους αρχαιολογικούς θησαυρούς και τα μυστικά της.

 


Ο Τζιάκομο Μέντιτσι.

Οι εμπιστευτικές αγοραπωλησίες με πάμπλουτους συλλέκτες, οι ανεξέλεγκτες δημοπρασίες σε γνωστούς οίκους του εξωτερικού, οι συναλλαγές των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για περίπου 35 χρόνια από τα λάφυρα της «αυτοκρατορίας» ήταν παρελθόν.

Για την ιστορία, το γυναικείο ειδώλιο της Σαρδηνίας, που αποσύρθηκε από την δημοπρασία των Christie’s πριν δυο εβδομάδες, ήταν στην κατοχή του Τζιάκομο Μέντιτσι, σπασμένο σε έξι κομμάτια, έτσι ώστε να έχει μεγαλύτερη αξία αν πουληθεί.

Ήταν σαφώς πολύ λιγότερα από τα απομεινάρια ενός κυκλώματος εμπόρων που έστησαν μια αυτοκρατορία αρχαιοκάπηλων, η οποία «έπεσε» από μια σύλληψη και την πτώση του Μιχαηλίδη στα σκαλιά που οδηγούσαν στο κελάρι κρασιών των Λεβί-Ουάιτ, στις 4 Ιουλίου του 1999.

  • ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΜΑΣ ΣΤΟ ΦΟΥ.ΜΠΟΥ
Διάβασε ακόμα